- माना जमातीचे मुख्य सण आखाडी, जांभुळअवस, नागपंचमी, माही, नागदिवाळी आहे.
- पारंपारिक व्यवसाय शिकार करणे, शेती राखणे, डिंक,टोरी इत्यादी
गोळा करणे व ते विकणे असा आहे.
- जमातीची भाषा अशुद्ध मराठी आहे.
- माना जमातीचे मुख्य देव डोंगरदेव, नारायणदेव, ठाकूरदेव, वाघोबा,
नागोबा, माणिकादेवी हे आहेत.
- जमात पंचायत पंचायतीच्या प्रमुखास
शेंडे म्हणत,
- परंपरागत नृत्य दंडार असून जमातीचे लोक सण व लग्नसमारंभात नाचत
असे.
- जमातीचे खाद्य भात, कंदमुळे, फळ, मोहाचे व धोप्याच्या पानाचे पिठाचे मुठे होते.
- जमातीचे मुख्य पेय आंबील (ज्वारी-बाजरी इत्यादीची) मोह फुलाचा रस हे आहेत.
- निषिद्ध व्यवसाय हा प्रत्येक कुळाप्रमाने वेगळा असतो. किंवा कोणत्या कुळाला नसतो. उदा. श्रीरामे कुळाचा निषिद्ध व्यवसाय हा डुकराची शिकार करणे म्हणजे पाप आहे.
- विवाह जमण्यासाठी व करण्याची पारंपारिक पद्धत ही जमात पंचायत प्रमुखाच्या समक्ष व आई-वडिलांच्या संमतीने विवाह जोडल्या जातो. आपल्या जमातीमध्ये कुळ पद्धतीने विवाह जोडतात. सारखे मामकुर असलेल्या कुटुंबाचा विवाह होत नाही.
- अंत्यसंस्काराची पद्धत ही मृताला जळताना दक्षिणेकडे तोंड ठेवतात. तिसरा दिवस असतो. तीन दिवस विटाळ पाळतात.
- सणाच्या दिवशीची पूजा,खनपूजा, मुठपूजा, डायका करतात.
- स्त्री गरोदर असताना सातवी नावाचा विधी करतात.
- मूल जन्मानंतरचा विधी नाळ कापून समुद्रात पुरवतात. सात दिवस
विटाळ पाडतात.
- जमातीचा पोशाख कोणता अर्ध्या बाह्याची बांडी, आखूड धोतर व लंगोटी असा आहे.
- जमातीचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य निसर्गपूजक संस्कृती.
- माना जमातीच्या राज्यांची नावे हे कुरुम प्रहोद, गहिलू, वजानकुर, विधाकुश, सुरत बडवाईक, कोलवा वाघ अशी आहेत.
- जमातीचे स्वातंत्र्यसैनिक कटू झीनू माना हे आहेत.
- जमातीचे ज्येष्ठ समाजसेवक आडकुजी पाटील ननावरे, त्र्यंबकरावजी ढोक गुरुजी म. सी. जांभुळे गुरुजी,
- संविधानात पाचव्या सुचित आदिवासींना स्वयंशासन व मालकी विशेष अधिकार दिलेला आहे.
- आपली जमात संविधानाच्या ३४२ व्या कलमाअंतर्गत अनुसूचित जमातीच्या यादीमध्ये समाविष्ट करण्यात आली आहे. महाराष्ट्र राज्यात १८ व्या क्रमांकावर असून मध्यप्रदेशात व छत्तीसगड राज्यात १६ व्या क्रमांकावर आहे.
|
